50 năm Hãng phim Tài Liệu Khoa Học T.Ư: Tự hào và đối diện thách thức

[bao chau]

50 năm Hãng phim Tài Liệu Khoa Học T.Ư: Tự hào và đối diện thách thức

(LĐ) - Ngày 26.12, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương (TLKHTƯ) kỷ niệm 50 năm thành lập và đón nhận Huân chương Độc Lập hạng Nhì. Nửa thế kỷ nhìn lại chặng đường đã qua, những nhà làm phim tài liệu có quyền tự hào và dũng cảm thay đổi để bước tiếp. 50 năm - Hãng phim TLKHTƯ là nơi trưởng thành của 4 thế hệ các nhà làm phim. Tự nhận là những phóng viên ghi chép lại lịch sử bằng hình ảnh, các nhà làm phim tài liệu đã có nhiều đóng góp cho ngành điện ảnh VN với hàng chục giải thưởng danh giá tại các LHP quốc tế, LHP quốc gia và giải hàng năm của Hội Điện ảnh VN. Năm 1956, Xưởng phim Thời sự Tài liệu VN được tách ra từ Xưởng phim VN - thời điểm được coi là ngày ra đời của Hãng phim TLKHTƯ. Bộ phim "Nước về Bắc Hưng Hải" của đạo diễn (ĐD), NSND Bùi Đình Hạc là bộ phim đầu tiên của điện ảnh VN được giải thưởng chính thức ở một LHP quốc tế (HCV LHP quốc tế Mátxcơva lần thứ I - 1959). Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, các nhà quay phim trở thành những người lính. Những thước phim phải trả bằng cả mồ hôi và xương máu là bằng chứng cao quý nhất của những ngày cả nước cùng ra trận. Những phim tiêu biểu ở giai đoạn này như "Đầu sóng ngọn gió", "Luỹ thép Vĩnh Linh" của ĐD, NSND Ngọc Quỳnh, "Một ngày trực chiến" của ĐD: Phan Nhất Hiên - Phan Trọng Quỳ), "Những cô gái Ngư Thuỷ" (ĐD Lò Minh)... đã đem vinh quang về cho điện ảnh VN tại các LHP quốc tế. Sau khi thống nhất đất nước, khuynh hướng sáng tác của phim tài liệu đã có nhiều thay đổi. Người làm phim không chỉ chú ý phản ánh các sự kiện, mà đã đi sâu vào tâm trạng, vào số phận con người. Ngày 30.3.1989, XN phim TLKHTƯ đổi tên thành Hãng phim TLKHTƯ. Trong thời gian này, nhiều phim có những bứt phá trong nghệ thuật như "Đường dây lên sông Đà" của cố ĐD, NSND Lê Mạnh Thích - một bộ phim không lời bình. Thời kỳ đổi mới, Hãng phim TLKHTƯ đã trải qua nhiều thăng trầm khi số lượng phim hàng năm giảm sút, phương tiện kỹ thuật không được đầu tư đồng bộ, nhiều nhà làm phim danh tiếng đã đến tuổi nghỉ hưu... Phương pháp sáng tác cũng có nhiều vấn đề bất cập, người xem không còn chấp nhận lối tư duy cũ, một chiều. Tuy nhiên, với bề dày truyền thống và nỗ lực sáng tạo, nhiều nghệ sĩ vẫn tạo ra một số tác phẩm hay như "Nơi chiến tranh đã đi qua" của ĐD Vũ Lệ Mỹ, "Trở lại Ngư Thuỷ"- ĐD Lê Mạnh Thích, "Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai" - ĐD Trần Văn Thuỷ, "Một phần năm mươi giây cuộc đời" của NSND Đào Trọng Khánh... Trong số những cái tên nổi lên gần đây có ĐD Lại Văn Sinh với những bộ phim xuất sắc như "Chị Năm khùng", "Những nẻo đường công lý", ĐD Lê Hồng Chương (hiện là GĐ hãng) với hàng loạt tác phẩm giành giải như "Thang đá ngược ngàn", "Còn lại với thời gian", ĐD Nguyễn Thước với "Sự nhọc nhằn của cát"... Dù vậy, một số mảng đề tài nóng bỏng như chống tham nhũng, chống tiêu cực và các tệ nạn xã hội, Hãng phim TLKHTƯ còn "mắc nợ" với khán giả. Việt Văn